„Dobry” cholesterol HDL – jaka powinna być norma?

Udostępnij:
dobry-cholesterol-hdl-jaka-powinna-byc-norma

Do niedawna znany był jedynie „zły” i niekorzystny dla zdrowia cholesterol. Przestrzegano więc przed spożywaniem niektórych pokarmów w obawie przed jego wysokim poziomem we krwi. Obecnie wiadomo już, że oprócz tego mało pożytecznego, jest też „dobry” cholesterol – HDL.

Co to jest cholesterol?

Cholesterol to związek organiczny, który produkowany jest w wątrobie. Twój organizm wykorzystuje go do tworzenia witaminy D3, hormonów czy kwasów żółciowych. Jest on też budulcem błon komórkowych każdej komórki zwierzęcej.

Potocznie cholesterol we krwi to nic innego jak lipoproteiny występujące w kilku rodzajach. Niestety pozytywne cechy tych cząsteczek są mało znane wśród pacjentów. Cholesterol jest często nazywany „cichym zabójcą”, ale czy słusznie? Obecnie wiadomo, że wyróżniamy 4 frakcje cholesterolu:

  1. całkowity,
  2. HDL,
  3. LDL,
  4. nie-HDL.

Pełnią one różne funkcje w Twoim organizmie. Pożyteczną i bardzo korzystną frakcją jest HDL. Nadmiar pozostałych może powodować odkładanie się blaszki miażdżycowej w naczyniach krwionośnych.

HDL – cholesterol, który pomaga

Na szczęście cholesterol to nie samo zło. HDL, czyli cząsteczka lipoproteiny o wysokiej gęstości, zbiera zbędny cholesterol z całego organizmu i przenosi go do wątroby. W wątrobie jest on wykorzystywany do produkcji hormonów, magazynowany lub wydalany.

Cząsteczki HDL odpowiadają więc za funkcję ochronną i zmniejszają ryzyko powstawania niebezpiecznej blaszki miażdżycowej w Twoich naczyniach krwionośnych. Im większa jego ilość, tym mniejsze ryzyko rozwoju zawału, udaru i innych stanów chorobowych. HDL wchodzi w skład tzw. lipidogramu, czyli badania, które obrazuje poszczególne frakcje cholesterolu we krwi.

Normy cholesterolu

Znajomość norm poszczególnych frakcji cholesterolu we krwi pozwala lekarzowi oszacować prawdopodobieństwo miażdżycy. Wtedy decyduje on też, czy wymagane jest leczenie farmakologiczne.

Cholesterol całkowity powinien zawierać się w normach 114-190mg/dl (3-4.9mmol/l). Cholesterol LDL w zależności od ryzyka sercowo-naczyniowego:

  • bardzo duże ryzyko <70mg/dl (<1.8mmol/l),
  • duże ryzyko <100mg/dl (<2.5mmol/l),
  • umiarkowane ryzyko <115mg/dl (<3.5mmol/l).

Ryzyko sercowo-naczyniowe na podstawie indywidualnych cech pacjenta powinien oszacować lekarz.

Cholesterol HDL – norma, czyli ile?

W kwestii cholesterolu HDL – odmiennie od pozostałych frakcji – dla osoby dorosłej najkorzystniejszy jest jak najwyższy jego poziom, czyli powyżej 40mg/dl (>1.0mmol/l) u mężczyzn i powyżej 50mg/dl(>1.25mmol/l) u kobiet.

Czy wiesz, że…?

Przynajmniej raz do roku powinieneś wykonać lipidogram. Wysoki cholesterol LDL lub niski HDL bardzo rzadko dają jakiekolwiek objawy.

Cholesterol a dieta i styl życia

Wiesz już, że cholesterol może działać pozytywnie. Ale czy wiesz jak dieta wpływa na jego poziom? Jedynym udowodnionym sposobem obniżenia cholesterolu LDL i podwyższenia HDL jest dieta z niską zawartością nasyconych kwasów tłuszczowych oraz wysiłek fizyczny i zdrowy styl życia.

W Twoim codziennym menu powinny przeważać tłuszcze roślinne. Jedz dużo błonnika i mało węglowodanów złożonych. Duży wpływ na poziom cholesterolu ma palenie papierosów i brak wysiłku fizycznego.

Wbrew popularnym opiniom, badania naukowe wykazały, że ilość spożywanego w diecie cholesterolu ma niewielki wpływ na jego ilość we krwi. Jedynie osoby, u których istnieje bardzo duże ryzyko sercowo-naczyniowe powinny zwracać uwagę na ilość spożywanego cholesterolu np. w jajach.

Problemy z cholesterolem często występują rodzinnie. Duże znaczenie mają geny. Dlatego czasami pomimo podjętych kroków do zdrowego trybu życia cholesterol pozostanie na szkodliwym poziomie. W takich sytuacjach bardzo ważna jest współpraca z lekarzem.

Udostępnij:
Lekarz Małgorzata Lew