VSD – co warto wiedzieć o ubytku przegrody międzykomorowej?

Udostępnij:
wada-serca-vsd

VSD to inaczej ubytek przegrody międzykomorowej. Jak częsta to wada serca? Jakie są jego przyczyny i rodzaje? Jak wygląda jego leczenie? Wreszcie – czy może się cofnąć? Dowiedz się z naszego artykułu!

Wada serca vsd – przyczyny i typy

Przegroda międzykomorowa to „ściana”, która oddziela komory serca. Składa się ona z 2 części – górnej i dolnej. Mniejsza jej część, położona u góry, przypomina błonę. Z kolei większa część dolna jest zbudowana z mięśniówki serca. Z tego właśnie powodu wyróżnia się 2 główne typy wady serca VSD: okołobłoniaste i mięśniowe – w zależności od lokalizacji ubytku.

Przyczyny ubytków nie są do końca poznane. Wiadomo, że wiążą się one z mutacjami genów odpowiedzialnych za rozwój serca w jego wczesnych stadiach (często nieopisanymi jeszcze przez naukowców),  zespołami genetycznymi (np. zespół Downa), czynnikami środowiskowymi (np. infekcje i leki) czy też z chorobami matki (np. cukrzyca czy fenyloketonuria).

Czy ubytki przegrody mogę zanikać same?

Zapewne zastanawiasz się, czy VSD jest zmianą nieodwracalną. Na szczęście, zarówno ubytki okołobłoniaste, jak i mięśniowe mogą zamknąć się same (zwłaszcza te najmniejsze w pierwszych 6 miesiącach życia). Zamknięciu ulega aż 60% małych i umiarkowanych ubytków mięśniowych, z drugiej strony – prawie nigdy nie zamykają się one po 8. roku życia. Również ok. 35% małych okołobłoniastych ubytków zamyka się sama, ale prawie nigdy nie po 5. roku życia.

Jakie są objawy VSD i kiedy się pojawiają?

Czy wiesz, że…?

Ubytek przegrody międzykomorowej VSD u płodu to najczęstsza wada serca. Stanowi ona nawet 20% wszystkich wad wrodzonych serca na tym etapie rozwoju człowieka.

 

Jeśli VSD u noworodka jest duże, może się u niego rozwinąć niewydolność serca. Zazwyczaj dzieje się to nie wcześniej niż po 6-8 tygodniach życia. Dlaczego dopiero wtedy? Otóż w okresie noworodkowym (tj. do 4 tygodnia) krew z trudem przeciska się przez płuca, a więc prawa komora musi pompować krew do płuc pod zwiększonym ciśnieniem. Im wyższe ciśnienie w prawej komorze, tym przeciek z lewej komory do prawej jest mniejszy – właśnie  dlatego w pierwszych tygodniach nie występują nasilone objawy.

Kiedy przepływ krwi przez płuca wraz z ich rozwojem staje się łatwiejszy, ciśnienie w komorze spada, a przeciek przez ubytek nasila się. Objawia się to trudnościami w karmieniu, niedostatecznym przyrostem masy ciała, przyspieszeniem liczby oddechów i niewydolnością serca.

U takich dzieci charakterystyczne są też:

  • częste infekcje,
  • obkurczanie się dróg oddechowych,
  • problemy z „upowietrznieniem” niektórych części płuc.

Ubytek przegrody międzykomorowej – kiedy nie da się go zoperować?

Jak wspomniałem wcześniej, leczenie VSD nie zawsze jest konieczne, ponieważ czasem samoistnie się cofa. Jeśli jednak tak się nie stanie, lekarze powinni wdrożyć odpowiednie leczenie. Zależy ono w dużej mierze od tego, czy u osoby z VSD występuje zespół Eisenmengera. Co to takiego?

Jeśli prawa komora zanadto przepełnia się krwią napływającą przez ubytek, to zbyt duża objętość krwi trafia również do płuc. Płuca zaczynają się „bronić”. Ich naczynia obkurczają się i przebudowują, co powoduje powolny wzrost ciśnienia w prawej komorze.

W pewnym momencie dochodzi do przedziwnej sytuacji. Ciśnienie w prawej komorze wzrasta tak bardzo, że przepływ przez ubytek ulega odwróceniu, czyli krew zaczyna płynąć z prawej komory do lewej. Taka sytuacja nazywana jest zespołem Eisenmengera. Jeśli kierunek przepływu przez ubytek odwróci się to operacyjne zamknięcie VSD staje się niemożliwe.

U dzieci, u których nie rozwinął się zespół Eisenmengera można zastosować metody operacyjne wymagające przecięcia prawej komory serca. Lekarze mogą też sięgnąć po metody małoinwazyjne – wszystko w zależności od lokalizacji i wielkości ubytku.

Czym grozi VSD u dorosłych?

Ubytek przegrody międzykomorowej u dorosłych, jeśli nie uległ samoistnemu zamknięciu ani nie został zoperowany w dzieciństwie, aż 6-krotnie zwiększa ryzyko zapalenia wsierdzia. U dorosłych pacjentów w celu zmniejszenia ryzyka infekcyjnego zapalenia wsierdzia stosuje się farmakoterapię tj. leki moczopędne i digoksynę.

Ubytkom w przegrodzie mogą towarzyszyć rozmaite problemy. Przykładowo: jeśli ubytek znajduje się bezpośrednio pod zastawkami dużych naczyń, to przepływająca przez ubytek krew może zasysać czy też „porywać” z prądem krwi jeden z płatków wchodzących w skład zastawki aortalnej. To powoduje, że przestaje się ona prawidłowo domykać i staje się „nieszczelna”.

Jak leczy się VSD u dorosłych? Lekarze przeprowadzają zabieg operacyjny, który polega na przecięciu prawej komory i uzupełnieniu ubytku. Innym sposobem jest zabieg przezskórnego zamknięcia ubytku przy pomocy specjalnych implantów.

Udostępnij:
Lekarz Kamil Rozynek