Zapalenie osierdzia – objawy i leczenie

Udostępnij:
zapalenie-osierdzia-objawy-i-leczenie

Medyczna nazwa „pericarditis” oznacza zapalenie worka osierdziowego, a dokładniej – blaszek otaczających serce. W czasie tej choroby dochodzi do zbierania się płynu między owymi blaszkami. Może to doprowadzić  do ucisku na serce. Choroba bywa groźna i często jest trudna w zdiagnozowaniu. Jak ją rozpoznać? Jak wygląda leczenie zapalenia osierdzia?

Zapalenie osierdzia – to nie zapalenie serca

Wbrew pozorom zapalenie osierdzia nie dotyczy bezpośrednio tkanek serca (mięśnia sercowego). Osierdzie otacza serce i chroni je przed kontaktem z narządami w klatce piersiowej oraz umożliwia kurczenie się. Infekcja osierdzia prowadzi do sytuacji, w której możliwe jest przejście zapalenia bezpośrednio na serce. Może to doprowadzić nawet do zagrożenia życia i przymusowej hospitalizacji.

Jak objawia się zapalenie osierdzia?

Nie zawsze objawy tego schorzenia są oczywiste. Najczęściej jest to nagły i ostry ból w okolicy mostka oraz serca. Mniej charakterystyczne symptomy, jakie możesz odczuwać, to gorączka, duszność i kaszel. W EKG pojawiają się charakterystyczne zmiany w zapisie potwierdzające diagnozę. Rozpoznanie dość łatwo można postawić na podstawie obrazu echokardiograficznego. Ujawnia ono obecność płynu pomiędzy blaszkami osierdzia. Dodatkowym charakterystycznym objawem jest tzw. tarcie osierdziowe – czyli szmer, który może wysłuchać lekarz przykładając słuchawkę stetoskopu do klatki piersiowej pacjenta.

Jakie są przyczyny zapalenia osierdzia?

Do zapalenia osierdzia często dochodzi przy współwystępującej infekcji wirusowej (np. wirus grypy lub HIV). Bardzo rzadko przyczyną jest obecność bakterii. Kolejnym częstym powodem pojawienia się pericarditis może być zawał serca, mocznica, niedoczynność tarczycy lub uraz. Pozawałowe zapalenie osierdzia pojawia się u ok. 30% chorych. Może ono przebiegać w różny sposób tzn. jako zapalenie ostre, przewlekłe lub nawracające. Niekiedy przyczyna zapalenia pozostaje nieznana. Zapalenie osierdzia mogą również powodować niektóre leki.

Czy wiesz, że…?

W przypadku chorych na AIDS śmiertelność zapalenia osierdzia wynosi aż 85%.

Leczenie zapalenie osierdzia

Jeśli stan pacjenta jest dobry, a echokardiografia ujawniła niezbyt dużą ilość płynu między blaszkami osierdzia, możliwe jest leczenie zachowawcze. Polega ono na przyjmowaniu leków przeciwzapalnych i sterydów. Ważny jest także odpoczynek.

Jeśli stan chorego jest poważniejszy i ilość płynu jest na tyle duża, że uciska na tkanki serca, to wykonywana jest tzw. perikardiocenteza. Jest to zabieg, podczas którego nakłuwa się worek osierdziowy. Usuwa się w ten sposób nadmiar płynu, co pozwala sercu na łatwiejsze rozkurczanie się. Taki zabieg można powtarzać.

Jeśli przyczyną zapalenia osierdzia jest inna choroba, konieczne jest intensywniejsze jej leczenie np. w przypadku niedoczynności tarczycy czy mocznicy – modyfikacja leczenia choroby podstawowej.

Zapalenie osierdzia (pericarditis) – jak mu zapobiec?

Nie ma złotego środka, aby zapobiec zapaleniu osierdzia. Niemniej jednak zawsze powinieneś dbać o swoje zdrowie i prawidłowo się leczyć. Kluczem do sukcesu pozostaje współpraca z lekarzem i stosowanie się do zaleceń. Jeśli jesteś osobą z obniżoną odpornością lub leczącą się przewlekle – warto, abyś zwracał uwagę na swoje dolegliwości i nie bagatelizował ich. Nie zapominaj też o zdrowej diecie i odpoczynku.

Udostępnij:
Lekarz Małgorzata Lew