Zespół dziadka do orzechów – co to takiego?

Udostępnij:
syndrom dziadka do orzechów

Cierpisz na bóle brzucha promieniujące do pleców lub dolegliwości zlokalizowane w miednicy? A może odczuwasz osłabienie lub masz nudności? Przyczyn może być wiele – jedną z nich jest zespół dziadka do orzechów. Co warto o nim wiedzieć?

Zespół dziadka do orzechów – w jaki sposób powstaje?

Czy łupałeś kiedyś orzechy, ściskając je za pomocą tzw. dziadka? W chorobie dziadka do orzechów zamiast twardej łupiny ściskana jest lewa żyła nerkowa – naczynie, które odprowadza krew z nerki do większych naczyń żylnych, które ostatecznie prowadzą „zużytą” krew do serca.

Rolę dziadka do orzechów odgrywają naczynia tętnicze, a zatem takie, które prowadzą „świeżą” krew z serca do reszty organizmu. To one w zespole dziadka do orzechów ściskają lewą żyłę nerkową, utrudniając odpływ krwi z nerki.

Aorta – główne naczynie tętnicze w naszym organizmie – wychodzi z serca do góry, zakręca w lewo, potem w dół, a następnie biegnie pionowo przez klatkę piersiową do jamy brzusznej. W brzuchu aorta „oddaje” kilka gałęzi, którymi zaopatruje jelita.

Jedną z takich gałęzi jest odchodząca ku przodowi i w dół tętnica krezkowa górna. Problem syndromu dziadka do orzechów pojawia się wtedy, gdy tętnica krezkowa górna odchodzi od aorty pod zbyt ostrym kątem – wtedy między aortą a jej gałęzią robi się po prostu za mało miejsca i odczuwalny jest ucisk.

Zespół dziadka do orzechów – objawy

Ucisk na lewą żyłę nerkową powoduje zastój krwi żylnej w lewej nerce. To z kolei może przyczyniać się do pękania delikatnych naczynek w nerkach oraz przedostawania się krwinek czerwonych i białka do moczu.

Ponieważ do lewej żyły nerkowej uchodzą żyły odprowadzające krew z miednicy, ucisk na lewą żyłę nerkową może prowadzić do zastoju krwi poniżej pasa, co sprzyja chociażby powstawaniu żylaków kończyn dolnych. W wyniku zastoju pojawiają się bóle w brzucha, często promieniujące do lewej strony pleców oraz dolegliwości bólowe w okolicach miednicy.

Czy wiesz, że…?
Bóle brzucha promieniujące do pleców oraz obecność krwi i białka w moczu mogą być spowodowane zastojem krwi żylnej w nerce.

Choroba dziadka do orzechów – jak go rozpoznać?

Jeśli podejrzewasz u siebie syndrom dziadka do orzechów, wykonaj badania pod kątem obecności krwi i białka w moczu. Można je wykazać w badaniu ogólnym moczu. W razie podejrzenia ucisku żyły nerkowej, lekarz zleci Ci zrobienie badania ultrasonograficznego jamy brzusznej, które pozwala na prześledzenie przebiegu naczyń w jamie brzusznej. Niestety, nie jest to badanie, które pozwala postawienie diagnozy z całkowitą pewnością.

Czasem konieczne może być sięgnięcie po inne techniki obrazowe, które zostały zaprojektowane specjalnie po to, by uwidoczniały naczynia – czy to w tomografii komputerowej, czy też z wykorzystaniem zjawiska rezonansu magnetycznego.

Czy wiesz, że…?
Na jednym z przekrojów, które lekarz ogląda w badaniu ultrasonograficznym naczynia rzeczywiście wyglądają jak dziadek do orzechów z orzechem w środku!

Jak leczy się zespół dziadka do orzechów?

Twoja pociecha ma chorobę dziadka do orzechów? Spokojnie! U dzieci wraz z ich wzrostem i rozwojem anatomia naczyń zmienia się, a syndrom dziadka do orzechów najczęściej ustępuje bez leczenia. U dorosłych – jeśli objawy są łagodneleczenie najczęściej ogranicza się do obserwacji pacjenta.

W ciężkich przypadkach konieczne może być przezskórne założenie specjalnego stentu – sprężynki, która rozszerzy uciśniętą żyłę. W skrajnych przypadkach ucisk na żyłę nerkową może doprowadzić do konieczności przeszczepienia nerki.

Zespół dziadka do orzechów może być trudnym orzechem do zgryzienia zarówno dla pacjenta, jak i dla lekarza! Na szczęście odpowiednie leczenie pomoże Ci poradzić sobie z tym problemem.

Udostępnij:
Lekarz Kamil Rozynek